We hebben het niet over een eenmalige aanpassing. We hebben het over meer dan een decennium van structurele correctie. Portugal heeft zich ontwikkeld van een economie met aanhoudende externe tekorten tot een land dat in staat is overschotten op de lopende rekening te genereren, grotendeels dankzij de groei van de export van diensten, toerisme, technologie en zakelijke diensten.

Dit overschot heeft de afhankelijkheid van externe financiering aanzienlijk verminderd en de nettoschuldpositie van het land verbeterd. De schuldafbouw vond niet alleen plaats in de particuliere sector, zoals na de financiële crisis. De afgelopen jaren is er ook een duidelijke inspanning geleverd om de blootstelling van de overheid aan het buitenland te verminderen. Dit heeft het marktvertrouwen versterkt en de perceptie van een lager risico geconsolideerd.

Maar er is een essentieel punt dat we niet kunnen negeren. De herstelfase is voorbij. We zijn in de consolidatiefase beland. En consolideren is altijd veeleisender dan corrigeren.

In een internationale context die wordt gekenmerkt door geopolitieke spanningen, onzekerheid over de handel en mogelijke economische vertragingen, zal het tempo van de externe verbetering natuurlijk afnemen. Er wordt geen structurele terugval verwacht, maar we mogen er ook niet van uitgaan dat de trend van verbetering zich zonder extra inspanningen in hetzelfde tempo zal voortzetten.

Naar mijn mening staat Portugal op een beslissend moment. Hij heeft al bewezen dat hij zich kan aanpassen, reorganiseren en geloofwaardig kan worden. Nu moet je bewijzen dat je die positie kunt behouden in een minder gunstige omgeving.

De huidige structuur van de Portugese economie, met een sterk gewicht van diensten en minder directe blootstelling aan industriële tarieven, biedt enige bescherming tegen handelsschokken. We zijn echter sterk afhankelijk van internationaal vertrouwen, toeristenstromen, buitenlandse investeringen en Europese financiële stabiliteit. Als de Europese economie vertraagt of er nieuwe turbulentie ontstaat, zal de impact voelbaar zijn.

Het echte probleem is productiviteit en toegevoegde waarde. Het land moet zijn exportbasis in technologische, geavanceerde industriële en hernieuwbare energiesectoren blijven versterken. Het moet kapitaal aantrekken dat kennis meebrengt en niet alleen volume. Het moet de begrotingsdiscipline handhaven zonder strategische investeringen in gevaar te brengen.

Portugal wordt niet langer gezien als een structureel risico. Dit is een relevante prestatie. Maar geloofwaardigheid is geen permanente troef. Het is een bezit dat voortdurend moet worden onderhouden.

Het komende decennium zal niet in het teken staan van het herwinnen van reputatie. Het zal gaan om het behouden en uitbreiden ervan. En dat hangt af van de beslissingen die we nu nemen, nu we nog kunnen manoeuvreren en vertrouwen kunnen opbouwen.