Als ik er niet bewust naar streef om de dag van iemand anders op te vrolijken, is de kans groot dat ik die juist verpest. We lijken niet in staat te zijn de zinloosheid in te zien van het willen helpen van de onderdrukten in Latijns-Amerika, de hongerigen in Afrika of waar dan ook, als we thuis of op het werk voortdurend gespannen zijn, onze kinderen onderdrukken of ruzie maken met onze levenspartners, ouders of huisgenoten. We zijn ons er vaak niet van bewust hoe we ons laten meeslepen door de spanningen van anderen.
Kettingreactie
We zien de kettingreactie wanneer de baas op het werk de druk opvoert: de volgende in de hiërarchie heeft de neiging zijn vernedering te compenseren door zijn schamele gezag op een prikkelbare manier te doen gelden waar hij maar kan, waardoor zijn ondergeschikten op hun beurt hun gal op iemand anders afreageren, enzovoort, helemaal tot aan het einde van de keten. Degenen aan het einde van de keten nemen het misschien mee naar huis, schelden onderweg medeweggebruikers uit in het verkeer en gedragen zich ’s avonds als een tiran tegenover hun gezin. Dergelijke druk, naast vele andere factoren (die zich in miljarden huizen, fabrieken en kantoren herhalen), plus dodelijke doses van het rampzalige dagelijkse nieuws, dragen allemaal bij aan het stressvolle mentale klimaat dat tegenwoordig bijna overal heerst.
Bronvermelding: Aangeleverde afbeelding; Auteur: Muz Murray;
Als we van binnen al onder druk staan, kan bijna alles van buitenaf de lont in het kruitvat doen ontbranden. Zo dragen we allemaal de kiemen van mentale, verbale of fysieke strijd in ons met onze emotionele instabiliteit en onze onbeheersbare geest. Als mijn zenuwstelsel zo gemakkelijk in vuur en vlam raakt, ben ik dan wel beter dan de oorlogszuchtige ‘anderen’ die ik veroordeel? Zeker, alle ellende in de wereld begint toch met houdingen zoals de mijne? Als ik mijn eigen escalerende reacties niet onder controle kan houden, hoe kan ik dan hopen enige zinvolle verandering in de wereld teweeg te brengen?
Maar de massa van de mensheid is niet zo introspectief. Zij geeft de voorkeur aan onmiddellijke externe oplossingen voor wat zij beschouwt als externe oorzaken. En op het eerste gezicht lijkt het inderdaad alsof de oorzaken van buitenaf komen. Zo zal een groot percentage kinderen dat opgroeit onder de voortdurende druk van ouderlijke, schoolse en sociale controle uiteindelijk blindelings (of berekenend en wraakzuchtig) uithalen naar de ‘wereld’ (‘de maatschappij’, ‘vrouwen’, ‘Aziaten’) of een ander, handig onrealistisch etiket. Zo ontstaan er rellen en revoluties, racisme, politieke oorlogen, dictaturen, corrupte presidenten en allerlei vormen van criminaliteit, beginnend bij de top. Maar het vergeldend neerslaan van relschoppers (of regeringen) verandert in wezen niets. Het vuur van de verliezers gaat slechts ondergronds en smeult met een nog diepere woede, tot de volgende keer.
„Als haat op haat volgt, waar houdt dat dan op?“, zei de Boeddha.
We moeten de keten ergens doorbreken.
Maar waarom is die druk er überhaupt?
Mentale houdingen
Geen enkel kind dat liefdevol is opgevoed, wordt een dictator. Zo simpel is het. Maar onze ouders waren misschien niet in staat om alles te geven, onder druk van hun eigen ouders, sociale normen, financiële moeilijkheden of oorlog – net zoals hun grootouders onder druk stonden van hun door oorlog geteisterde wereld, enzovoort, zo ver terug als je maar wilt. Zo kunnen we altijd het systeem, de samenleving, de politie, de ouders, de regering en dergelijke de schuld geven. En zeker, al deze factoren hebben iets te verantwoorden.
Vraagt de kleingeestige, op macht beluste ambtenaar zich wel eens af of zijn koele, liefdeloze houding enig verband houdt met het explosieve karakter van de wereld van vandaag? Als al zulke personen zouden veranderen en zich plotseling zouden realiseren dat zij in feite ‘ambtenaren’ zijn en oprecht zouden proberen de mensen die tot hen komen te helpen (in plaats van te hinderen, zoals gewoonlijk), zouden zij, alleen al daardoor, op verbazingwekkende wijze de geest kunnen veranderen – niet alleen van een natie – maar van een Nieuwe Wereld die worstelt om geboren te worden. Moeten het altijd bekrompen geesten zijn die ernaar streven zich in dergelijke functies te plaatsen?
Maar we kunnen de houding van anderen niet veranderen, noch met geweld, noch via wetgeving. Anderen veranderen vanzelf wanneer hun tijd daar is. We kunnen alleen onze eigen visie naleven. Als die zuiver en onbaatzuchtig is, zullen anderen veranderen door ons voorbeeld te volgen. Daarom moeten we eerst naar onszelf kijken. Het zijn onze eigen mentale houdingen die ons leven tot nu toe hebben gevormd en die het ook in de toekomst zullen blijven bepalen.
Hoewel onze geest gekleurd en geconditioneerd kan zijn door gebeurtenissen uit het verleden, is het ons onwaardig om dit als excuus te gebruiken voor onze huidige daden. Het is de manier waarop ieder van ons NU reageert – van moment tot moment – die de ‘oorzaak’ is van toekomstige gebeurtenissen. Waar de ene persoon in een bepaalde situatie uit zijn dak gaat, kan een ander de zaken rustig opvatten. Daarom zijn niet de gebeurtenissen op zich het probleem, maar onze angstige of agressieve reacties daarop. Als we reageren vanuit een opgefokt ego, wakkeren we de strijdlustige houding van de wereld aan. Maar als we – net als de contemplatieve mens – aan onszelf hebben gewerkt om het ego-gevoel op te lossen, dan verandert de aard van de wereld zelf in onze ogen. Als het ego niet langer op elke echte of ingebeelde provocatie reageert, merken we dat niet de wereld de schuldige is, maar dat onze eigen kijk erop aangepast moest worden. Zodra we beginnen te ‘zien’ zonder de sluier van conditionering voor onze ogen, beseffen we iets van de ‘Eenheid’ van de wereld. We komen tot het inzicht dat het al met al precies zo is zoals het bedoeld was.
Deel 3 volgt.
Uittreksel uit *Sharing the Quest: Revelations of a Maverick Mystic*
Vind Muz:
Facebook:
YouTube-video's:

Follow us on social media