Het lijkt een beetje op Coronation Street. Je houdt vol dat je er al jaren niet meer naar kijkt, maar op de een of andere manier weet je toch nog wie er ruzie maakt met wie. En nu Andy Burnham vrijwel zeker voor nummer 10 zal staan, onhandig naar fotografen zwaaiend terwijl hij zich afvraagt waar de waterkoker is, zullen veel Britse expats in Portugal onmiddellijk deze cruciale vraag stellen: „Wat betekent dit allemaal voor ons?“

Leuk om te speculeren

Weet je wat? Het eerlijke antwoord is: waarschijnlijk minder dan je zou denken.

Britse regeringen hebben een buitengewoon talent voor het doen van dramatische aankondigingen die er uiteindelijk toe leiden dat iemand in Whitehall een 400 pagina’s tellend raadplegingsdocument opstelt, waarin wordt geconcludeerd dat er nog een raadpleging nodig is. Die gladde jongens weten wel hoe ze meer werk voor zichzelf kunnen creëren. Het is behoorlijk lucratief.

Toch is het leuk om te speculeren. Burnham heeft zich al lang geprofileerd als een voorvechter van openbare diensten, decentralisatie en gewone werkende mensen. Hij is bepaald niet het politieke equivalent van een Formule 1-coureur. Hij lijkt meer op een betrouwbare Volvo-bestuurder die van nature praktisch is, behoorlijk geruststellend en niet snel de paarden laat schrikken. Dit zou wel eens veel expats kunnen aanspreken.

Na de rollercoasterjaren van de Brexit en premiers die kwamen en gingen met de levensduur van supermarktsla, zullen veel Britten in Portugal waarschijnlijk blij zijn met iets dat vaag op stabiliteit lijkt. Dat komt omdat stabiliteit enigszins ondergewaardeerd wordt. Je waardeert het pas als je drie uur lang hebt geprobeerd je paspoort online te verlengen terwijl je internetverbinding steeds wegvalt omdat de kat van de buren op de router in slaap is gevallen.

Uitputtende onzekerheid

De gezondheidszorg zal vrijwel zeker een van de eerste onderwerpen zijn die tijdens een kopje koffie in Tavira, Lagos of Albufeira ter sprake komen. De meeste gepensioneerden vertrouwen op afspraken tussen Groot-Brittannië en Portugal die hen toegang geven tot gezondheidszorg, waar ze zich ook bevinden. Burnham heeft zich over het algemeen ingezet voor het versterken van de openbare gezondheidszorg in plaats van deze af te breken, dus veel gepensioneerden zullen stilletjes wat opgeluchter ademhalen. Niet omdat alles plotseling geweldig zou worden, maar omdat onzekerheid zo uitputtend is.

Dan is er nog de kleine kwestie van de pensioenen. Britse expats beschikken over het unieke vermogen om wisselkoersen tot op de komma nauwkeurig te berekenen, terwijl ze tegelijkertijd volhouden dat ze „niet echt in geld geïnteresseerd zijn“. In veel expatvilla’s leidt elke schommeling van het Britse pond ten opzichte van de euro tot taferelen die je normaal gesproken bij de missiecontrole van de NASA zou verwachten. „Als het op € 1,23 komt, Doris, kunnen we ons dat appartement met zeezicht veroorloven.“ Dus als het economische beleid van Andy Burnham de financiële markten ervan zou overtuigen dat Groot-Brittannië rustiger en voorspelbaarder aan het worden is, zou het pond daar wel eens van kunnen profiteren. Het zou zelfs kunnen stijgen.

Bronvermelding: Pexels; Auteur: ClickerHappy 2;

Maar de markten zouden ook heel anders kunnen reageren. Valutabewegingen hangen af van een breed scala aan economische factoren, niet alleen van wie er op nummer 10 Downing Street zit. Dat betekent dat het dagelijkse ritueel van het controleren van de wisselkoers voordat je nog een fles vinho verde bestelt, waarschijnlijk niet zal verdwijnen.

Buitenlandse gepensioneerden

Belastingheffing? Ach ja. Het onderwerp dat een Portugees café sneller kan leegmaken dan iemand die roept: „Er komt een vrijgezellenfeest aan“. Expats maken zich onvermijdelijk zorgen dat een nieuwe regering buitenlandse gepensioneerden zou kunnen gaan bekijken zoals piraten die een schat ontdekken. Realistisch gezien zouden ingrijpende veranderingen die specifiek gericht zijn op Britse inwoners in Portugal politiek ingewikkeld zijn en laag op de prioriteitenlijst van welke regering dan ook staan. Er zijn nogal wat dringender zaken dan de vraag of Dave uit Doncaster genoeg Britse belasting betaalt terwijl hij al zijn niet-uitgegeven euro’s zuinig opzij zet in Casa dos Whippets in Quarteira.

De relatie met Europa is waar het pas echt interessant wordt. Burnham heeft vaak gesproken over het herstellen van nauwere banden met Europese buurlanden, zonder daarbij per se oude Brexit-conflicten opnieuw aan te wakkeren. Voor Britse inwoners in Portugal zou dat een soepelere samenwerking kunnen betekenen bij praktische zaken zoals beroepskwalificaties, reisregelingen, administratieve samenwerking en dagelijkse bureaucratie.

Kortom, alles wat papierwerk vermindert, verdient onmiddellijk een nominatie voor de Nobelprijs voor de Vrede. De Portugese bureaucratie is niet erger dan de Britse. Maar combineer die twee, en plotseling ben je bezig met het verzamelen van certificaten waarvan je nog nooit hebt gehoord, die elk drie fotokopieën, twee handtekeningen en iemand genaamd Fernando vereisen om ze met enorm enthousiasme af te stempelen.

Bekijk hier de volledige video 👇👇👇


Het leven als expat

Misschien zal de grootste verandering wel psychologisch zijn. Politiek beïnvloedt het vertrouwen. Mensen die overwegen om in het buitenland met pensioen te gaan, willen de zekerheid dat Groot-Brittannië zich niet om de achttien maanden weer helemaal opnieuw uitvindt. Het imago van Groot-Brittannië is belangrijk. Portugal is altijd opmerkelijk gastvrij geweest tegenover Britse inwoners, wat enorm wordt geholpen door de eeuwenlange vriendschap tussen de twee landen. Een rustiger politiek klimaat in het Verenigd Koninkrijk kan die relatie alleen maar versterken. En dat is natuurlijk een goede zaak.

Natuurlijk zou dit alles niets veranderen aan de realiteit van het expatleven. Je zult nog steeds ontdekken dat Portugese bouwvakkers volgens een mysterieuze kalender werken die alleen zijzelf kennen.

Je zult er nog steeds van overtuigd zijn dat elke rotonde van de ene op de andere dag minstens één extra afslag heeft gekregen. En je zult er nog steeds op blijven hameren dat nergens verse vis zo goed wordt gegrild als hier in Portugal, terwijl je stiekem smacht naar een fatsoenlijke Cumberland-worst bij dat af en toe stiekem genot van een volledig Engels ontbijt. Kom op, we weten dat je die hebt. Je kunt een grappenmaker niet voor de gek houden!

Kortom, ondanks al het gekibbel in Westminster gaat het leven hier gewoon door, net als in Blighty. En dat is misschien wel de belangrijkste les die de politiek ons kan leren. Ja, regeringen komen en gaan.

Ja, er verschijnen nieuwe premiers, die hun zorgvuldig gechoreografeerde toespraken houden, die pakkende (zij het saaie) slogans onthullen, om uiteindelijk in de mist te verdwijnen en in lucratieve spreekbeurten na het diner terecht te komen.

Ondertussen blijft de zon opkomen boven de Algarve, serveren de cafés nog steeds voortreffelijke koffie voor slechts een paar cent, blijft de Atlantische Oceaan prachtig blauw en legt ergens een Britse expat aan verbijsterde Portugese buren uit waarom iemand vrijwillig vijf hele dagen naar cricket zou kijken.

Aankomende kroning

De aanstaande kroning van Andy Burnham heeft ongetwijfeld voor krantenkoppen gezorgd waarin dramatische veranderingen worden voorspeld.

Dat lijkt altijd het geval te zijn bij dit soort „aardverschuivende“ politieke gebeurtenissen, nietwaar?

Toch zal de realiteit voor de meeste Britten die in Portugal wonen waarschijnlijk geruststellend alledaags zijn. We zullen nog steeds wisselkoersen bespreken en mopperen over bureaucratie, terwijl we de Britse politiek vanuit een respectvolle afstand nieuwsgierig blijven gadeslaan. Maar dat doen we terwijl we nippen aan onze vinho verde in de zon bij dertig graden. En dan kijken we even terug naar de Atlantische Oceaan, halen onze schouders op en concluderen we tevreden dat, wat er ook gebeurt in Westminster, hier naar Portugal komen uiteindelijk toch een heel goede beslissing was. Wat, als je erover nadenkt, een heerlijk Britse manier is om naar de wereld te kijken. Sceptisch, maar stilletjes optimistisch.

Het is altijd beter om over politiek te praten op een plek waar standaard uitstekende visgerechten worden geserveerd en de beste wijn op tafel komt voor een prijs die je portemonnee niet al te zwaar belast.