IP houdt sinds 2010 het aantal verkeersongevallen met hoefdieren (wilde zwijnen, reeën, edelherten en andere) bij, en het aantal is in de afgelopen 15 jaar van registratie vrijwel ononderbroken gestegen, aldus Graça Garcia, bioloog bij Infraestruturas de Portugal. Zij sprak in Lousã tijdens het eerste seminar met de titel „Impacto – Naar het beperken van de gevolgen van wilde hoefdieren in Portugal“.

Uit de gepresenteerde grafiek blijkt dat er tot 2015 minder dan 20 aanrijdingen per jaar werden geregistreerd, terwijl dit aantal in 2025 de 140 overschreed.

Graça Garcia merkte op dat er sinds 2010 in totaal 856 aanrijdingen hebben plaatsgevonden op wegen die onder de bevoegdheid van IP vallen, waarbij in de overgrote meerderheid van de gevallen wilde zwijnen betrokken waren (762).

Uitbreiding van de populatie

Volgens de bioloog is deze exponentiële toename niet alleen te wijten aan de snelle uitbreiding van de wilde zwijnenpopulaties over het hele grondgebied, maar ook aan een toename van het aantal gemelde voorvallen.

Het aantal ligt echter veel hoger wanneer ook ongevallen op wegen die niet door het IP worden beheerd, worden meegerekend.

Een project onder leiding van de Universiteit van Aveiro en gepromoot door het Instituut voor Natuurbehoud en Bossen (ICNF) registreerde tussen 2019 en 2020 jaarlijks meer dan 500 ongevallen met wilde zwijnen, verspreid over alle soorten wegen.

Voortdurende stijging

Carlos Fonseca, die dat project coördineerde en tevens leiding geeft aan het „Impacto“-project, woonde het seminar bij en vertelde het persbureau Lusa dat het aantal ongevallen jaar na jaar toeneemt – inmiddels meer dan duizend aanrijdingen per jaar – waarbij regio’s als Coimbra en Viseu bijzonder kritieke gebieden zijn. „Er zijn hotspots voor verkeersongevallen die sterk verband houden met een grotere aanwezigheid van deze diersoort”, merkte hij op.

Het vandaag gepresenteerde project, dat voortbouwt op eerder werk, heeft tot doel strategieën te ontwikkelen om de populatietrends van hoefdieren beter te begrijpen en manieren te vinden om de gevolgen daarvan te beperken – of het nu gaat om aanrijdingen op de weg of om de landbouw.

„Zonder basisgegevens of kennis over populatiedichtheden ontbreekt het ons aan de informatie die nodig is om aanpassingsmaatregelen te formuleren voor een beter beheer van deze populaties”, aldus Carlos Fonseca. Hij coördineert een plan dat niet alleen tot doel heeft meer informatie te verzamelen, maar ook instrumenten te ontwikkelen en te testen om de impact van deze wilde dieren te verminderen, om uiteindelijk een reeks richtlijnen te bieden voor degenen die in het hele land te maken hebben met de toename van deze soorten.

Het project, dat in opdracht van de regering is opgezet en wordt uitgevoerd door het ICNF (Instituut voor Natuurbehoud en Bossen), wordt wetenschappelijk geleid door het Centrum voor Milieu- en Mariene Studies (CESAM) van de Universiteit van Aveiro.

Nieuwe maatregelen

Het initiatief zal ook de door het ICNF vastgestelde maatregelen ter vermindering van de wildezwijnenpopulatie evalueren, om vast te stellen of deze al dan niet effect hebben op de soort.

Tijdens het seminar benadrukte Victor Carvalho, burgemeester van Lousã, het belang van het vinden van een evenwicht tussen de aanwezigheid van dieren zoals herten en wilde zwijnen – die toeristen aantrekken en economische kansen creëren – en de druk die zij uitoefenen op landbouwsystemen, met name op familieboerderijen.

Volgens de burgemeester is het mogelijk om doelstellingen op het gebied van natuurbehoud te verzoenen met de bescherming van de landbouw.

Ondertussen uitte de staatssecretaris van Bosbouw, Rui Ladeira, zijn bezorgdheid over het afnemende aantal actieve jagers, die een sleutelrol zouden kunnen spelen bij het beheersen van de populaties van hoefdieren. Hij wees op de economische impact van wilde zwijnen op de verkeersveiligheid en de landbouw, waarbij hij verwees naar geschatte verliezen van meer dan acht miljoen euro per jaar, alleen al in de maïsteelt.

De staatssecretaris kondigde aan dat er naar verwachting in het vierde kwartaal een oproep tot het indienen van aanvragen zal worden gelanceerd om gewassen die door deze dieren worden aangetast, te ondersteunen en te beschermen.