De naam Santarém is ontleend aan een fascinerende, historisch onderbouwde legende uit de 7e eeuw. Het tragische verhaal draait om Iria, een vrome Visigotische edelvrouw uit Nabância die heilige geloften van kuisheid had afgelegd. Haar schoonheid wekte onbeantwoorde obsessies op bij een edelman genaamd Britaldo en bij haar geestelijk begeleider, de monnik Remígio.

Op een dag diende Remígio haar op kwaadaardige wijze een giftig drankje toe waardoor Iria’s buik opzwol, waardoor ten onrechte de indruk werd gewekt dat ze zwanger was. Britaldo, die de geruchten geloofde, was woedend en huurde een moordenaar in die haar in het jaar 653 na Christus doodde.

Haar levenloze lichaam werd vervolgens in de rivier de Nabão geworpen, waar het stroomafwaarts naar de Taag dreef. Op wonderbaarlijke wijze verscheen er onder water bij de Romeinse stad Scalabis een door God verzegeld marmeren graf, waarin haar ongeschonden lichaam was bijgezet. Verbijsterd door deze hemelse gebeurtenis hernoemde de oude lokale bevolking hun nederzetting tot Sancta Irene, wat later Santarém werd.

Koningin Isabel van Aragon liet later een stenen monument oprichten aan de oever van de rivier, op de plek waar het graf voor altijd onder water bleef. Is het niet interessant hoe dit soort gebeurtenissen ons moderne leven veel meer beïnvloeden dan we denken?