Velen van ons worden overspoeld door een stortvloed aan posts op sociale media, Reels en content van influencers waarin wordt beweerd dat testosteron de ultieme oplossing is voor hersenmist in verband met de menopauze. Uit een nieuw onderzoek blijkt echter dat er onvoldoende bewijs is dat testosteron het geheugen en cognitieve symptomen die verband houden met de menopauze kan verbeteren.

Onderzoekers van het University College London (UCL) constateerden dat het voorschrijven van testosteron anekdotisch gezien is toegenomen bij zowel de NHS als particuliere klinieken in het Verenigd Koninkrijk, wat wijst op een groeiende belangstelling voor de mogelijke rol ervan tijdens de menopauze.

Het team heeft vijf onderzoeken geëvalueerd waarin werd onderzocht of testosteron het leervermogen en het geheugen bij postmenopauzale vrouwen kon verbeteren. In totaal kregen 244 vrouwen, met een gemiddelde leeftijd van 57 jaar, ofwel een placebo ofwel testosteron in verschillende doseringen toegediend. De onderzoeken duurden tussen de vier en 26 weken.

De onderzoekers constateerden geen statistisch significante verbeteringen in de cognitieve functies bij vrouwen die testosteron gebruikten.

‘Brain fog’ is een veelvoorkomend maar vaak over het hoofd gezien symptoom van de menopauze dat de concentratie, het geheugen en het zelfvertrouwen kan beïnvloeden.

Om hier meer over te weten te komen, spraken we met dr. Farah Ahmed, expert op het gebied van vrouwengezondheid en de menopauze bij The Medical Chambers Kensington, over de subtiele tekenen van menopauzegerelateerde ‘brain fog’, praktische manieren om hiermee om te gaan en wanneer medisch advies moet worden ingewonnen.

Wat zijn enkele subtiele tekenen van ‘brain fog’ in verband met de menopauze?

Bron: PA;

‘Brain fog’ kan voor verschillende mensen verschillende dingen betekenen, maar uit zich vaak in vergeetachtigheid.

"Bijvoorbeeld moeite hebben om te onthouden waar je je sleutels hebt gelegd of voortdurend dingen kwijtraken", zegt Ahmed. "Soms hebben vrouwen ook moeite om de namen te onthouden van mensen met wie ze al jaren samenwerken."

Een toegenomen afhankelijkheid van lijstjes kan ook een teken zijn.

“Ik heb uit eigen ervaring ook gemerkt dat ik voortdurend lijstjes moet maken”, zegt Ahmed. “Ik was nooit iemand die lijstjes maakte, maar nu moet ik dingen opschrijven als geheugensteuntje, want als het niet op het lijstje staat, zit het niet in mijn hoofd.”

Vaak merken naasten het eerst dat er sprake is van ‘brain fog’.

“Ze vragen dan bijvoorbeeld: heb je dit al gedaan? Heb je eraan gedacht om dat te kopen? Heb je die afspraak geregeld?” “Als dit een patroon begint te worden, denk ik dat het tijd is om hulp te zoeken,” adviseert Ahmed.

Hoe kan ‘brain fog’ het leven van vrouwen beïnvloeden?

Ahmed benadrukt hoe hersenmist in alle aspecten van het leven van een vrouw kan binnensluipen.

“Het geheugen is zo belangrijk voor onze uitvoerende functies, dus ‘brain fog’ kan er bijvoorbeeld toe leiden dat vrouwen hun zelfvertrouwen op de werkplek verliezen, omdat ze het gevoel hebben dat ze zich dingen niet meer zo snel kunnen herinneren als vroeger,” zegt Ahmed.

„Er is veel onderzoek dat aantoont dat veel vrouwen tijdens de perimenopauze overwegen om te stoppen met werken, omdat ze niet de steun krijgen die ze nodig hebben om deze overgang op de werkplek door te komen.”

Het kan ook gevolgen hebben voor relaties.

“Als vrouwen hebben we veel ballen in de lucht, en als daar hormonale chaos bijkomt, kunnen die ballen gaan vallen en je gezinsleven op zijn kop zetten”, zegt Ahmed.

"Het gaat dus niet alleen om een beetje vergeetachtigheid. Het kan concrete gevolgen hebben voor het dagelijks leven."

Bron: PA;

Wat is de oorzaak?

“We beschikken nog niet over de exacte gegevens om de wetenschappelijke achtergrond ervan te verklaren, maar er zijn een aantal theorieën”, zegt Ahmed.

Een daarvan houdt verband met dalende oestrogeenspiegels.

“Als je de perimenopauze ingaat, schommelen de oestrogeenspiegels en gaan ze een neerwaartse trend in. We hebben oestrogeenreceptoren in elk orgaan van ons lichaam, inclusief de hersenen,” legt Ahmed uit. “Het is dus een beetje toeval dat deze symptomen zich tegelijkertijd met een hormonale overgang en afname manifesteren.

"We denken dus wel dat een tekort aan oestrogeen een rol speelt bij verminderde cognitieve functies."

Echter, ook andere menopauzeklachten die verband houden met slaapstoornissen kunnen bijdragen aan deze ‘brain fog’.

„Andere symptomen van de menopauze, zoals nachtelijk zweten, opvliegers en urinewegklachten – waarbij vrouwen ’s nachts herhaaldelijk wakker worden vanwege problemen met de urineblaas – dragen allemaal bij aan slaapstoornissen. Een dergelijke mate van slaapverstoring heeft een domino-effect op het energieniveau van vrouwen in de ochtend, op hoe scherp ze zijn wat betreft hun geheugen en of ze wel of niet op volle kracht functioneren”, merkt Ahmed op.

Waarom leggen veel vrouwen niet meteen het verband tussen ‘brain fog’ en de menopauze?

“Veel vrouwen die ik zie, komen binnen in de veronderstelling dat ze dementie hebben”, zegt Ahmed.

Ze voegt eraan toe dat veel vrouwen denken dat ze, omdat ze nog steeds een regelmatige menstruatie hebben, niet in de perimenopauze kunnen zitten, wat niet het geval is.

"Vrouwen zijn ook erg goed in het verdoezelen van hun klachten en het de schuld geven aan andere zaken, zoals: ‘Ik ben een drukbezette moeder, ik heb drie kinderen. Ik heb mijn werk, enzovoort’," zegt Ahmed. "Het is dus veel gemakkelijker om brain fog aan andere dingen toe te schrijven voordat we aan de menopauze gaan denken."

Een andere factor is het discours rondom de menopauze.

“Iedereen lijkt het te hebben over opvliegers en nachtelijk zweten, maar andere menopauzeklachten, zoals ‘brain fog’, een verminderd libido, vaginale droogheid en gewrichtspijn, lijken niet dezelfde aandacht te krijgen”, zegt Ahmed.

Welk advies zou je geven aan vrouwen die last hebben van ‘brain fog’?

Ga naar een arts

“Als het zo ver komt dat het een negatieve invloed heeft op welk aspect van je leven dan ook, ga dan zeker naar een arts, bij voorkeur iemand die gespecialiseerd is in de overgang”, adviseert Ahmed.

Ze zegt echter dat huisartsen altijd een goed eerste aanspreekpunt zijn.

“Het is zeker de moeite waard om tegen je huisarts te zeggen: ‘Zo voel ik me. Dit is hoe het mij beïnvloedt. Denk je dat dit aan mijn hormonen ligt of aan iets anders?’”, adviseert Ahmed.

Probeer hersentrainingsspelletjes

“Als je je in wat ik ‘de spits van het leven’ noem bevindt, kan het heel moeilijk zijn om de mentale ruimte te vinden om een boek te lezen of hersenkrakers te doen, maar mentaal actief blijven is echt belangrijk,” zegt Ahmed.

Richt je op voedzaam eten in plaats van op supplementen

“Er zijn talloze supplementen op de markt die beloven je cognitieve functies te verbeteren, maar geen van deze beweringen is onderworpen aan gedegen tests of onderzoek,” zegt Ahmed, “daarom kies ik altijd voor een ‘voeding-eerst’-benadering.

"Zorg ervoor dat je een evenwichtig dieet volgt, met veel verse groenten en fruit, noten, granen en peulvruchten, dat aan je voedingsbehoeften voldoet."

Overweeg hormoonvervangende therapie

“Veel van mijn patiënten melden aanzienlijke verbeteringen in hun uitvoerende functies zodra ze de juiste dosis hormoonvervangende therapie (HRT) krijgen en hun hormoonhuishouding is geoptimaliseerd,” zegt Ahmed.

„Ik denk dus dat het zeker de moeite waard is om eens over hormonen te praten, want het weer in balans brengen van de oestrogeenspiegels kan echt helpen.”

Is er iets wat naasten kunnen doen om te helpen?

“Naasten moeten begripvol zijn en vrouwen wat meer ruimte geven,” zegt Ahmed. “Het kan ook heel nuttig zijn als familieleden helpen om taken te verdelen, zodat de druk op deze vrouwen wat wordt verlicht.

“Het zou ook geweldig zijn als naasten zich zouden verdiepen in de menopauze. Er zijn zoveel bronnen beschikbaar om hier meer over te leren.”