Propozycje obejmują utworzenie półpublicznego funduszu gwarancyjnego na poczet czynszu, wprowadzenie tymczasowych limitów wysokości czynszu (wraz z powiązanymi zachętami podatkowymi) oraz strukturalne zwiększenie publicznej podaży mieszkań po przystępnych cenach.

Proponowany fundusz miałby być wzorowany na francuskim programie „Visale” i pokrywałby do 6 miesięcy zaległości czynszowych na rzecz wynajmującego, jeśli najemca nie jest w stanie zapłacić z powodu bezrobocia, choroby lub utraty dochodów. Skutecznie zapobiegłoby to eksmisji najemcy, zamieniając to, co w przeciwnym razie byłoby batalią prawną, w bardzo łatwą do opanowania krótkoterminową kwestię finansową.

W oświadczeniu dla gazety „Diário de Notícias” (DN) doradca strategiczny organizacji Deco, Paulo Fonseca, jasno stwierdził, że nie byłby to w ogóle nowy koszt, ponieważ miałoby to charakter zaliczki, a nie dotacji. Początkowe środki pochodziłyby z konsolidacji istniejących funduszy (gwarancji publicznej na mocy art. 15-LA nowego systemu najmu miejskiego, która „wchodzi w grę dopiero po rozpoczęciu procedury eksmisji”, oraz ogłoszonego już Funduszu Pomocy Mieszkaniowej w Sytuacjach Nadzwyczajnych) przy „bardzo niewielkim wkładzie ze strony samych właścicieli”.

Najemcy byliby zobowiązani do spłaty tej kwoty w okresie do 36 miesięcy w ramach planu spłaty dostosowanego do ich dochodów. Jeśli najemca, który stać na spłatę, po prostu odmówi, dług podlegałby egzekucji podatkowej. Stowarzyszenie zwraca uwagę na wyraźny kontrast w stosunku do obecnej sytuacji rynkowej, w której „właściciel nieruchomości czeka średnio 10 miesięcy na przeprowadzenie eksmisji” i „bardzo często nawet nie odzyskuje pieniędzy”.

Oprócz mechanizmu gwarancyjnego organizacja opowiada się za trzyletnim środkiem przejściowym (obowiązującym wyłącznie na obszarach, gdzie występuje presja mieszkaniowa, i dotyczącym wyłącznie istniejących umów najmu), w ramach którego czynsz w każdej nowej umowie byłby indeksowany zgodnie ze stopą inflacji. Deco bardzo wyraźnie wyjaśnia gazecie „DN”, że nie jest to w żadnym wypadku zamrożenie czynszu: „właściciel zachowuje realną wartość czynszu”.

W odpowiedzi na obawy, że taki środek mógłby zmniejszyć podaż, organizacja zwraca uwagę, że „w ciągu 12 miesięcy, gdy obowiązywał limit 2%, faktycznie podpisano ponad 151 000 umów”.

Jest to krytyka decyzji rządu o zniesieniu limitu właśnie w momencie, gdy czynsze rosną. Jeśli chodzi o skuteczność takiego środka, organizacja wskazuje na przykład Barcelony, gdzie średnie czynsze „spadły o 4,4%”, a liczba umów „wzrosła o 5,9%”.

Odwołanie się do przykładu Barcelony w obecnej sytuacji stoi jednak w bezpośredniej sprzeczności z ustaleniami centrum badawczego EsadeEcPol oraz różnymi raportami z sektora nieruchomości, które wskazują na efekt „przeniesienia”, polegający na tym, że popyt przesuwa się na obszary peryferyjne (gdzie odnotowuje się dwucyfrowe wzrosty cen) oraz następuje znaczne przenoszenie lokali mieszkalnych na rynek wynajmu sezonowego i pokoi, co w praktyce pozwala na obejście przepisów.

Dokument Deco opiera się na czterech filarach strategicznych: ochronie, równowadze, zwiększaniu podaży oraz zapewnieniu przejrzystości rynku.

Określa on harmonogram wdrażania 18 propozycji w różnych horyzontach czasowych. W perspektywie krótkoterminowej (do jednego roku) propozycje obejmują: wzmocnienie gwarancji umownych poprzez wprowadzenie wymogu powiadomienia i bezpłatnej mediacji przed każdą eksmisją; rozszerzenie nadzwyczajnego wsparcia czynszowego na gospodarstwa domowe, w których stosunek czynszu do dochodu przekracza 35%; zwiększenie ulgi podatkowej z tytułu opłacania czynszu w ramach podatku dochodowego od osób fizycznych (IRS) do 1 000 euro od 2027 r. (z coroczną waloryzacją o wskaźnik inflacji); publikację rocznego raportu dotyczącego mieszkalnictwa; oraz publikację wykazu pustostanów należących do państwa, przeznaczonych na przystępne cenowo mieszkania na wynajem.

Perspektywa średnioterminowa (1–4 lata): Wspieranie przyjęcia Krajowego Programu Mieszkaniowego na lata 2027–2031 w celu osiągnięcia 5-procentowego udziału mieszkań publicznych do 2030 r. Wprowadzenie obowiązku sporządzania gminnych kart mieszkaniowych we wszystkich 308 gminach do 2028 r. (warunek wstępny uzyskania dostępu do funduszy publicznych).

Wprowadzenie planowania przestrzennego sprzyjającego włączeniu społecznemu w odniesieniu do projektów deweloperskich na dużą skalę, utworzenie publicznego rejestru czynszów oraz powołanie Urzędu Regulacji Mieszkalnictwa posiadającego uprawnienia do nakładania sankcji.

Ustanowienie wiążących terminów w procesie wydawania zezwoleń oraz określenie konkretnego statusu prawnego wynajmu mieszkań dla studentów. Perspektywa długoterminowa (5–10 lat): Osiągnięcie 10-procentowego udziału mieszkań publicznych, spółdzielczych i non-profit do 2036 r.; ożywienie gminnych banków gruntów poprzez wykorzystanie wartości gruntów wynikającej z planowania przestrzennego; oraz zawarcie 10-letniej umowy ramowej w celu zapewnienia niezbędnej stabilności prawnej i finansowej.

Organizacja Deco (zajmująca się ochroną konsumentów) ostrzega, że „tym, co podważa zaufanie zarówno właścicieli, jak i najemców, są ciągłe zmiany zasad wprowadzane przez każdy nowy rząd”.

Ustaw The Portugal News jako preferowane źródło wiadomości w Google

GoogleDodaj jako preferowane źródło w Google