Het meest interessante is dat we eindelijk de overstap hebben gemaakt van aankondigingen naar geïnstalleerde apparatuur, ondertekende contracten en industriële productie. Het meest recente voorbeeld is het Green Hydrogen Sines-project, onder leiding van het Portugese bedrijf Beyond Green, dat RCT GH Hydrogen de opdracht heeft gegeven voor de levering van een elektrolyse-installatie van 10 MW, bedoeld om vanaf 2027 ongeveer duizend ton groene waterstof per jaar te produceren.

Op zichzelf lijkt 10 MW misschien klein in vergelijking met de omvang van de energieprojecten die vandaag in Europa worden aangekondigd. Maar het belang van deze transactie ligt in de context. Dit is de eerste bevestigde commerciële order van RCT GH Hydrogen, een samenwerkingsverband tussen de Duitse groep RCT en het Chinese Guofu Hydrogen. De technologie is van Chinese oorsprong, maar de apparatuur wordt in Duitsland vervaardigd. Sines wordt daarmee ook een ontmoetingspunt tussen Aziatische technologie, Europese industriële capaciteit en Portugese investeringen. In een tijd waarin Europa tegelijkertijd streeft naar het koolstofarm maken van de economie en het herwinnen van enige industriële autonomie, verdient deze combinatie aandacht.

Nog belangrijker is het besef dat dit project niet op zichzelf staat. Galp heeft inmiddels de installatie van 100 MW aan elektrolyse-installaties in de raffinaderij van Sines voltooid, een investering van een andere orde van grootte die de productie van tot wel 15.000 ton groene waterstof per jaar mogelijk moet maken en een deel van de waterstof moet vervangen die momenteel uit fossiele brandstoffen wordt geproduceerd. De verwachte emissiereductie bedraagt ongeveer 110 duizend ton per jaar. Voor het eerst zien we in Portugal dus wat we al jarenlang op conferenties bespreken: het concrete industriële gebruik van groene waterstof om activiteiten te decarboniseren die moeilijk te elektrificeren zijn.

Dit is waar Sines bijzonder interessant wordt. In hetzelfde gebied beginnen diepwaterhavens, industrie, de productie van hernieuwbare energie, waterstof, datacentra, onderzeese kabels en internationale investeringen samen te komen. Elk van deze activiteiten profiteert van de andere. Datacentra hebben enorme hoeveelheden concurrerende elektriciteit nodig; de industrie heeft energie en groene moleculen nodig; waterstof heeft een overvloed aan hernieuwbare energie nodig; en iedereen heeft logistieke infrastructuur en toegang tot internationale markten nodig. We zijn getuige van de vorming van een echt economisch en energie-ecosysteem.

Maar we moeten ons niet te snel laten meeslepen door enthousiasme. De productie van groene waterstof blijft duur, vereist grote hoeveelheden hernieuwbare elektriciteit en water, vraagt om industriële afnemers die bereid zijn langetermijncontracten aan te gaan, en is afhankelijk van infrastructuur die nog aanzienlijk moet worden uitgebreid. Niet alle in Europa aangekondigde projecten zullen de bouwfase bereiken.

Juist daarom zijn ondertekende contracten en geïnstalleerde apparatuur belangrijker dan nieuwe aankondigingen.

Portugal heeft een buitengewone kans om de energietransitie niet alleen te gebruiken om schone elektriciteit te produceren, maar ook om industrie, technologie, investeringen en kennis aan te trekken. Sines begint te laten zien hoe dit kan gebeuren.