Plan, który we wtorek 3 listopada przedstawiła minister środowiska i energii Maria da Graça Carvalho na posiedzeniu Zgromadzenia Republiki Portugalskiej, stanowi część szczegółowego przeglądu projektu ustawy budżetowej na rok 2027, zgodnie z wymogami dyrektywy w sprawie energii odnawialnej. Zalecenia będą również dotyczyć sektorów gospodarki wodnej, gospodarki odpadami oraz górnictwa.

Minister przyznaje, że lokalny sprzeciw wobec projektów energetycznych, wodnych i związanych z gospodarką odpadami jest sprawą pilną, i podkreśliła znaczenie dialogu, przejrzystości oraz rekompensat, podając jako przykład zaangażowania społeczności projekt wydobywczy w Aljustrel. Według minister projekty muszą zawsze obejmować dzielenie się informacjami z mieszkańcami i władzami lokalnymi oraz gwarantować korzyści dla społeczności zarówno na początku, jak i w dłuższej perspektywie. Elektrownia słoneczna mogłaby przyczynić się do zapewnienia tańszej energii dla lokalnej społeczności.

„Chcemy, aby społeczeństwo zaakceptowało te projekty, oparte na wzajemnych korzyściach, przejrzystości i dialogu między przedsiębiorstwami a mieszkańcami” – powiedziała, przypominając, że decyzja w sprawie jednego z kontrowersyjnych projektów, elektrowni słonecznej Sophia, leży w gestii organów odpowiedzialnych za ocenę oddziaływania na środowisko. Nadal należy priorytetowo traktować instalowanie paneli słonecznych na dachach dużych obiektów, takich jak magazyny, jednak nie zapewnią one wystarczającej mocy. Konieczne jest zatem kontynuowanie realizacji projektów, o ile nie są one zlokalizowane na obszarach wrażliwych.

Zjawisko znane również jako NIMBY – Not In My Backyard (nie na moim podwórku ) jest powszechnie uznawane na całym świecie za jedną z głównych przeszkód dla inwestorów pragnących realizować projekty w zakresie energii odnawialnej. Poziom protestów społecznych jest często powiązany z dojrzałością rynku pod względem informacji, aspektów społecznych i dialogu społecznego. Nie zawsze było to priorytetem ani dla inwestorów, ani dla rządu w tym krytycznym okresie, kiedy popyt na energię elektryczną w Portugalii jest bardzo wysoki, a jej ceny są bardzo wysokie, a jednocześnie następuje odejście od paliw kopalnych. Ostatnia elektrownia węglowa w Portugalii została zamknięta w 2021 roku.

Wiele głośnych inwestycji, takich jak centra danych, produkcja paliw alternatywnych – np. zielonego wodoru – oraz nawozów, np. zielonego amoniaku, wymaga ogromnych ilości energii odnawialnej i narażona jest na ryzyko, że projekt nie zostanie zrealizowany lub inwestycja zostanie po prostu anulowana z powodu protestów społecznych:

· Farma wiatrowa Cachenas w regionie Alentejo: Zaplanowany przez firmę Galp projekt obejmujący 19 turbin wiatrowych, mający zasilać zakład produkcji zielonego wodoru w Strefie Przemysłowo-Logistycznej Sines, został oficjalnie odwołany w maju 2026 r. z powodu silnego sprzeciwu ze strony lokalnej społeczności, organizacji ekologicznych i władz miejskich.

· Elektrownia fotowoltaiczna Beira w Beira Baixa: Ten ogromny projekt solarny, promowany przez firmę Lightsource BP, został odrzucony przez Portugalską Agencję Ochrony Środowiska (APA) również w wyniku powszechnych protestów lokalnych oraz formalnych skarg dotyczących szkód ekologicznych i naruszeń zagospodarowania terenu.

Dekret z czerwca pierwotnie wyznaczał 90 dni na przedstawienie planu, jednak budżet państwa przewiduje rozpoczęcie realizacji dopiero w 2027 r. Wymaga on od deweloperów przedłożenia planu udziału i zaangażowania społeczności lokalnej w ramach wniosku o wydanie koncesji.

Chociaż minister podkreślił, że sprawa ma charakter „pilny”, w projekcie budżetu państwa na rok 2027 plan ten wspomniano jedynie w jednym zdaniu – że zostanie on uruchomiony w celu promowania większego udziału gmin i społeczności lokalnych w korzyściach płynących z projektów – nie przydzielono jednak na ten cel żadnych środków ani nie określono harmonogramu.

Ustaw The Portugal News jako preferowane źródło wiadomości w Google

GoogleDodaj jako preferowane źródło w Google