Portugal heeft unieke omstandigheden in Europa. We produceren bijna 80% van onze energie uit hernieuwbare bronnen, iets wat veel landen nog lang niet hebben bereikt. Gezien deze realiteit zou het vanzelfsprekend zijn om een ambitieuzere, meer geïntegreerde strategie te verwachten met een langetermijnvisie voor elektrische mobiliteit. Maar we blijven reactief handelen, met incidentele stimuleringsmaatregelen die verschijnen en weer verdwijnen, zonder een echte transformatie teweeg te brengen.

Het nieuwe programma volgt precies deze logica. Nog eens 20 miljoen euro, ongeveer 2.500 steunpunten, 4.000 euro per voertuig. En zoals eerder gebeurd is, is het te verwachten dat het snel uitverkocht zal zijn. Dit is geen probleem van overtollige vraag; het is een duidelijk teken dat de markt er klaar voor is, maar dat het systeem het niet bijhoudt.

De waarheid is dat we symptomen blijven behandelen en niet de oorzaak.

Als we het paradigma echt willen veranderen, moeten we een andere weg inslaan. Een gestructureerd systeem van belastingvoordelen zou bijvoorbeeld diegenen aanmoedigen die zonnepanelen installeren voor zelfconsumptie en het opladen van elektrische voertuigen. Verlaging of afschaffing van de btw op de aankoop van elektrische voertuigen en mobiliteitsoplossingen. Directe stimulansen in de IRS die deze overstap voor een breder deel van de bevolking toegankelijk zouden maken. Dit zou een echt ecosysteem creëren, waarin energie, mobiliteit en huisvesting op natuurlijke wijze met elkaar verbonden zijn.

En dit ecosysteem zou uiteindelijk rendement opleveren. Meer economische activiteit, meer investeringen, meer bedrijven die actief zijn in deze sector en natuurlijk meer belastinginkomsten via de IRC en de hele daarmee verbonden economie. In plaats daarvan blijven we bijna als een noodsysteem functioneren, met maatregelen die op dit moment helpen, maar die het probleem niet structureel oplossen.

Er is ook een toegangskwestie die niet kan worden genegeerd. Zelfs met de steun blijven de instapkosten voor elektrische voertuigen hoog voor een groot deel van de bevolking. Dit beperkt het effect van deze maatregelen en zorgt voor een ongelijke overgang, geconcentreerd bij degenen die al de financiële draagkracht hebben om deze stap te zetten.

Het is waar dat het programma ook stimulansen bevat voor opladers, fietsen en andere vormen van elektrische mobiliteit, wat positief is. Het toont enig besef dat de toekomst niet alleen om de auto draait. Maar nogmaals, er is een gebrek aan dimensie. Er is een gebrek aan continuïteit.

Portugal heeft alles om voorop te lopen op dit gebied. Schone energie, een adequate territoriale dimensie, steden met aanpassingsvermogen en een bevolking die zich steeds meer bewust wordt van het probleem. Wat ontbreekt zijn niet de voorwaarden. Het is een geïntegreerde visie.

Eigenlijk bevestigt deze nieuwe steun iets belangrijks. De vraag is er. Mensen willen veranderen. Ze willen duurzamere oplossingen en zijn bereid om die stap te zetten.

De vraag is of we de voorwaarden scheppen om dit tempo aan te houden of dat we blijven reageren met specifieke maatregelen die het onmiddellijke oplossen maar het structurele ongemoeid laten.

Want meer dan aanmoedigen is de echte uitdaging om een systeem op te bouwen.

En daarvoor ontbreekt het aan schaalgrootte.