De cijfers die APREN onlangs heeft gepubliceerd, spreken boekdelen. Er staat zo’n 60 miljard euro aan investeringen in hernieuwbare energie klaar om te worden uitgevoerd, maar deze worden tegengehouden door vergunningsprocedures, beperkingen in het elektriciteitsnet en een gebrek aan besluitvorming. Volgens het onderzoek betekent elk jaar vertraging ongeveer 1,7 miljard euro aan belastinginkomsten die de staat misloopt. Dit is niet langer een discussie over energie. Het is een discussie over concurrentievermogen.

Het meest opmerkelijke is dat Portugal vandaag de dag een van de Europese landen is met het hoogste aandeel hernieuwbare energie in de elektriciteitsproductie. De productie van hernieuwbare energie maakt het mogelijk om de energieafhankelijkheid te verminderen, de elektriciteitskosten voor gezinnen en bedrijven te verlagen en het land aantrekkelijker te maken voor nieuwe industrieën. In de eerste helft van dit jaar was er vrijwel één maand waarin de productie van hernieuwbare energie voldoende was om aan het totale nationale verbruik te voldoen. Met andere woorden: we weten hoe we schone energie moeten produceren. Wat nog ontbreekt, is het vermogen om dat voordeel om te zetten in economische groei.

Helaas doet deze realiteit zich niet alleen in de energiesector voor. We zien het ook in de woningbouw, waar een tekort aan woningen heerst omdat de procedures nog steeds traag verlopen. We zien het in de industrie, waar projecten jarenlang op vergunningen moeten wachten. We zien het bij datacenters, in de logistiek en in vele andere strategische sectoren. Het patroon herhaalt zich maar al te vaak. Portugal slaagt erin investeerders aan te trekken, maar doet er vervolgens te lang over om een besluit te nemen.

Natuurlijk pleit niemand voor minder milieueisen of minder transparantie. Een modern land heeft duidelijke regels en een grondige beoordeling van projecten nodig. Maar het is één ding om projecten kritisch te onderzoeken. Het is iets heel anders om van de besluitvorming zo’n langdurig proces te maken dat de kans voorbij is voordat de vergunning er is.

We leven in een mondiale economie waarin kapitaal steeds mobieler wordt. Investeerders accepteren regels. Wat ze echter nauwelijks accepteren, is voortdurende onzekerheid. Wanneer een project jaren in beslag neemt door alle adviezen, vergunningen en verschillende instanties, ligt het risico niet langer bij de investering, maar verschuift het naar het land zelf.

Misschien is de tijd gekomen om de manier waarop we het nationale concurrentievermogen beoordelen te veranderen. Tegenwoordig is het niet langer voldoende om te vragen hoeveel investeringen we kunnen aantrekken. We moeten ons afvragen hoeveel investeringen we zelf kunnen doen.

Want het echte probleem van Portugal is niet langer het gebrek aan kansen. Het is de snelheid waarmee we die kansen kunnen realiseren.

En in een wereld waarin beslissingen steeds sneller worden genomen, is het grootste risico voor onze economie misschien niet langer een gebrek aan investeringen. Of simpelweg dat het te lang duurt om ja te zeggen.