Reizen heeft iets bijna magisch.

Ergens tussen het sluiten van de deur thuis en die eerste teug onbekende lucht begint onze gebruikelijke manier van kijken te veranderen. Kleuren lijken helderder. Architectuur doet er plotseling toe. We letten op de vorm van een stoel in een café, op stemmen die van een markt komen, op de manier waarop het zonlicht in de late namiddag op een oude muur valt.

We gaan opnieuw kijken.

Misschien is dit wel de reden waarom kunstenaars altijd al hebben gereisd. Een nieuwe plek doorbreekt onze visuele gewoontes. Ander licht, architectuur, eten, geluiden en manieren van leven dwingen de geest om uit de automatische piloot te stappen — en voor een creatief persoon is dat een buitengewoon geschenk.

Als kunstenaar en docent denk ik hier voortdurend over na. Creativiteit begint zelden met de kennis van hoe je een penseel moet vasthouden of een stuk klei moet vormen. Het begint veel eerder — met nieuwsgierigheid en aandacht.

In een vertrouwde omgeving werken onze hersenen wonderbaarlijk efficiënt. We kennen de weg, de supermarkt, het uitzicht vanuit het raam. Geleidelijk aan kijken we er niet meer zo goed naar.

Reizen doorbreekt dit.

Plotseling verloopt het ontbijt anders. Mensen gebaren anders. Straten hebben onbekende verhoudingen. Het licht heeft een andere temperatuur. Zelfs de tijd lijkt met een andere snelheid te gaan.

En soms komt inspiratie voort uit iets dat op het eerste gezicht onbeduidend lijkt: een vervaagd uithangbord, een onverwachte kleurencombinatie, een keramisch bord in een klein restaurantje of een zin die je aan de tafel naast je opvangt.

Je weet gewoon nooit waar inspiratie zich schuilhoudt.

Deze zomer bood Venetië daar de perfecte herinnering aan.

Ik reisde erheen voor de 61e Internationale Kunsttentoonstelling van La Biennale di Venezia, ‘In Minor Keys’, bedacht door de overleden curator Koyo Kouoh en te zien in de Giardini, het Arsenale en op locaties verspreid over de stad tot en met 22 november 2026.

Maar tijdens de Biënnale is Venetië niet alleen gastheer van een tentoonstelling.

De stad wordt er zelf onderdeel van.

Paviljoen van de Noordse landen — Finland, Noorwegen en Zweden. ‘How Many Angels Can Dance on the Head of a Pin?’ brengt surrealistische sculpturen en installaties van Klara Kristalova, Benjamin Orlow en Tori Wrånes samen en transformeert het paviljoen in een vreemd Noordse landschap waar menselijke, dierlijke en mythische vormen lijken te versmelten.

Je verlaat het paviljoen en buiten wacht alweer een andere compositie: groen water tegen vervaagd roze pleisterwerk, wasgoed dat tussen gebouwen wappert, weerspiegelingen die uiteenvallen als er een boot voorbij vaart, eeuwenoude stenen die gladgesleten zijn door miljoenen voetstappen.

Na enkele uren omringd door kunst, begin je alles met andere ogen te bekijken.

En dat is misschien wel het echte geschenk van creatief reizen.

Je hoeft niet terug te keren met een voltooid schilderij of een enorme openbaring. Misschien kom je terug met een kleurencombinatie. Een foto. Een zin die je snel in je telefoon hebt opgeschreven. Een idee voor een keramische vorm.

Of gewoon met het gevoel dat de wereld weer interessant is geworden.

Musea zijn belangrijk. Straten zijn belangrijk. De natuur is belangrijk. Architectuur is belangrijk. Reizen is belangrijk. Het is belangrijk om mensen te ontmoeten die dingen anders aanpakken dan wij.

Elke nieuwe ervaring breidt stilletjes de visuele en emotionele bibliotheek uit waaruit creativiteit groeit.

Reis dus wanneer je kunt. Neem je schetsboek mee. Loop dat vreemde kleine galerieetje binnen zonder te weten wat erbinnen te zien is. Kijk naar de gebouwen. Probeer onbekend eten. Kijk hoe mensen zich kleden. Let op het licht.

En het allerbelangrijkste: sta jezelf toe nieuwsgierig te zijn.

Reizen geeft ons geen kant-en-klare inspiratie.

Het maakt ons gewoon wakker genoeg om het te herkennen.

En soms is een beetje geografie alles wat creativiteit nodig heeft.

Julia Gurchenkova, MFA, is kunstenares, curator en oprichtster van AAA in de Algarve. Reizen is een essentieel onderdeel van haar creatieve praktijk — een manier om nieuwe kunstenaars, plekken en manieren van kijken te ontdekken. Als speciale correspondent voor The Portugal News deelt ze deze ontmoetingen vanuit heel Europa.

Volg haar visuele reisdagboeken op Instagram @uolja.

Bijschrift hoofdafbeelding: Belgisch paviljoen — Miet Warlops IT NEVER SSST, een krachtige livevoorstelling die taal en de evolutie daarvan onderzoekt. Woorden worden fysieke objecten — gedragen, verplaatst, gebroken en opnieuw samengesteld — waardoor communicatie wordt omgezet in beweging, ritme en emotie.