Niedawne badanie przeprowadzone przez The Wall Street Journal zatytułowane "Inside the Race to Protect Submarine Cables from Sabotage" stanowiło odpowiedź na amerykańską ustawę o strategicznych kablach podmorskich z 2026 r., ujawniając, że szybko rozwijająca się globalna sieć światłowodowa jest zagrożona ryzykiem fizycznym i geopolitycznym pochodzącym ze źle zdefiniowanych źródeł.

Ocena przeprowadzona przez europejskie agencje wywiadowcze (takie jak fińskie SUPO), które badały manipulacje kablami na Morzu Bałtyckim, wykazała, że nie ma dowodów na poparcie teorii o rosyjskiej aktywności. Podobnie, nie przedstawiono żadnych konkretnych dowodów na poparcie zarzutów, że rosyjskie okręty podwodne były odpowiedzialne za nadzór wykryty przez brytyjską marynarkę wojenną w nieujawnionej lokalizacji w wyłącznej strefie ekonomicznej Oceanu Atlantyckiego.

Od pewnego czasu wiadomo, że taka tajna działalność szpiegowska z wykorzystaniem podwodnych pojazdów bezzałogowych jest obecnie działalnością globalną, ale to, czy operatorami są państwa narodowe, korporacje czy organizacje przestępcze, pozostaje niejasne.

Kilka dni po upublicznieniu raportu WSJ, portugalski dziennik Expresso podał, że Stany Zjednoczone, za pośrednictwem swojego ambasadora Johna Arrigo, wywierają dyplomatyczną presję na portugalski rząd, aby ten poprawił prawie nieistniejące bezpieczeństwo podwodnego sprzętu należącego do USA, zapewniane przez siły morskie składające się z dwóch małych okrętów podwodnych, ośmiu trzydziestoletnich korwet i różnych przybrzeżnych łodzi patrolowych. Zaniechanie tego może zagrozić oczekującym inwestycjom siedmiu amerykańskich firm super-technologicznych w centra danych i sieci IT.

Europejskie Centrum Zarządzania Polityką Rozwoju stwierdziło, że rosnącym zagrożeniem dla sieci telekomunikacyjnej UE znajdującej się na wodach terytorialnych nie jest broń konwencjonalna, taka jak miny głębinowe i ładunki głębinowe, ale raczej rosnąca koncentracja kontroli i własności przez zagraniczne interesy - w szczególności gigantów technologicznych z USA.

Sines ma stać się węzłem, do którego 25% globalnej sieci światłowodowej zostanie podłączone do 2040 r. Prawie cały ten ogromny wzrost będzie dotyczył krajów, które nie są sprzymierzone z USA.

Przykładowo, system 2Africa po ukończeniu będzie miał długość 45 000 km i połączy 46 stacji docelowych (węzłów) w 33 krajach Afryki, Azji i Europy. Co ważne, Pakistan, Indie i Zatoka Perska zostały dodane do pierwotnego kontyngentu we wrześniu 2021 r. 2Africa będzie zawierać wiele innowacji, takich jak nowe aluminiowe przewodniki i selektywne przełączanie ROADM, które zapewnią maksymalną przepustowość 180 Tb / s na 16 parach włókien.Instalacja i finansowanie są wspierane przez konsorcjum kierowane przez China Mobile International, w skład którego wchodzą Telecom Egypt, Vodafone, Meta, Orange i Bayobab. Kontrakt na budowę został przyznany Alcatel Submarine Networks.

System EllaLink jest budowany przy użyciu najnowszych technologii i zapewni bezpośredni dostęp do Brazylii i Ameryki Łacińskiej przez Sines z centrów danych w Portugalii, Hiszpanii i Francji. Początkowo przepustowość wyniesie 72 Tb/s na czterech parach światłowodów, ale bez wątpienia zostanie ona zwiększona, gdy umowa handlowa Mercosur stanie się w pełni skuteczna. Konsorcjum BELLA (Building Europe Link with Latin America) ma UE jako głównego inwestora w ramach programu Horyzont 2020, ale otrzymuje również fundusze od wszystkich krajów, które zostaną połączone.Co ważne, zintegrowane zostaną sieci badawcze i edukacyjne Ameryki Łacińskiej (RedCLARA) i Europy (GÉANT). Ogólnoeuropejski fundusz kapitałowy Margeurite II, który działa w obszarze infrastruktury cyfrowej, energii i odnawialnych źródeł energii, dołączył do projektu jako jeden z kluczowych sponsorów.

Brazylia jest członkiem-założycielem krajów BRICS (Brazylia, Rosja, Indie, Chiny i RPA). W 2025 r. zainicjowała studium wykonalności, aby połączyć wszystkie pięć krajów systemem kabli światłowodowych o długości 34 000 km. Zwiększy to suwerenność poszczególnych danych poprzez utworzenie cyfrowej spółdzielni.Kontrowersyjne jest to, że Iran, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Arabia Saudyjska, Egipt i Etiopia wyraziły chęć zostania członkami. Jeśli zostanie to dozwolone, Brazylia stanie się centralnym punktem dla ogromnego kręgu kabli, który ominie hegemonię zdominowaną przez USA i ich malejącą liczbę zachodnich sojuszników.

Kredyty: Dostarczone zdjęcie; Autor: India today world desk;

Obecnie Sines jest połączone ze Stanami Zjednoczonymi tylko jednym kablem. Jest to odporny system Nuvem, który pokonuje 6 900 km z Karoliny Południowej przez Bermudy i Azory i ma maksymalną przepustowość 384 Tb/s ułożoną przez 16 par włókien o przepustowości 24 Tb/s każda.

Portugalska marynarka wojenna jest upoważniona jedynie do ochrony infrastruktury podmorskiej, która istnieje na wodach terytorialnych. Prawo międzynarodowe zarządzane przez ONZ ma zastosowanie do pełnego morza, w tym WSE.

Idąc za przykładem Australii, UE mogłaby ogłosić kanały wyłączenia o szerokości 7 km na wodach terytorialnych dla wszystkich kabli międzynarodowych. Statki, które mogłyby uszkodzić kable poprzez zarzucenie kotwicy, trałowanie lub użycie sprzętu do nurkowania, nie miałyby do nich dostępu. Zrobotyzowane pojazdy podwodne (UV) wyposażone w broń laserową mogłyby być następnie wykorzystywane do ciągłego patrolowania tras kablowych w połączeniu ze statkami konserwacyjnymi, które posiadają specjalne chwytaki do lokalizowania i łączenia uszkodzonych odcinków.Będą one również koordynować sygnały z kabli, które można zaprogramować tak, aby działały jako czujniki, a tym samym były w stanie zidentyfikować naturę każdego intruza w powyższej strefie wykluczenia. Międzynarodowa Organizacja Dna Morskiego ONZ będzie przyznawać licencje bezpieczeństwa krajom, które przyjmą taką ochronę i nadzorować przedstawianie roszczeń o odszkodowanie, które mogą być przedstawiane za pośrednictwem międzynarodowych sądów.

Co ciekawe, Stany Zjednoczone nie uznają tego organu, ale nadal byłyby odpowiedzialne za wszelkie nieuczciwe działania, takie jak górnictwo głębinowe, połowy przemysłowe i podwodne eksplozje spowodowane przez ich siły, które mogłyby przypadkowo lub celowo uszkodzić kable i inną infrastrukturę. Nie wiadomo jeszcze, w jaki sposób można by je postawić przed sądem.