Bij het werken in groepsverband leidt de energie die daarbij vrijkomt vaak tot verschillende gradaties van ‘collectieve euforie’, wat een hulpmiddel kan zijn bij spirituele ‘verlevendiging’ als dit op verstandige wijze wordt begeleid. Maar in slecht geleide groepen, waar alles mag, kunnen de wildere, ongekanaliseerde energieën ook afzakken naar de kleinste gemene deler, zoals sensualiteit, agressie of een vurige ‘contact-high’ van religieus delirium. Het hangt allemaal af van de krachten die aan het werk zijn. In veel ‘goeroe-groupie’-kringen wordt wat er ook gebeurt meestal toegeschreven aan de goeroe, die er misschien niet eens in het minst bij betrokken is. Maar de volgelingen willen vaak wanhopig dat elke gebeurtenis de ‘kracht van de goeroe’ is, of hij nu het vermogen heeft om die te genereren of niet.

Spirituele aard

De sfeer van een zogenaamde ‘spirituele intensieve’ is dus vaak doordrongen van de collectieve fantasie van de deelnemers. De opwinding die wordt opgewekt, spreekt vooral het verstand en de emoties aan, in plaats van de geest. Dit soort dingen kan de spiritueel onoplettenden van hun stuk brengen – of hun verstand doen verliezen. Sommigen hebben het gevoel dat er ‘bizarre effecten’ van hen ‘verwacht’ worden, of dat hun spirituele trots eist dat ze gezien worden als mensen die ‘spontaan’ kriya’s (automatische bewegingen) ervaren, terwijl anderen zichzelf opwerken tot een waanzinnig explosieve toestand. En de daaruit voortvloeiende afwijkingen, zoals ‘holy-rolling’, spreken in tongen, ‘shakti-jumping’ of wat dan ook, zijn daarom over het algemeen eerder van psychische dan van spirituele aard.

Dit wil niet zeggen dat deze dingen niet ook op natuurlijke wijze voorkomen bij gevorderde adepten, maar bij dilettantische beginners worden ze vaak geforceerd. Maar wat er ook gebeurt in een groepssituatie, het creëert een gevoel van groepsverband, verbonden door de gedeelde ervaring. Hoewel sommige van die schandalig dure weekend-‘Enlightenment Intensives’ van diverse groeperingen (gepromoot met behulp van Madison Avenue-verkooptechnieken) hier en daar wel eens een mentale of emotionele doorbraak teweeg kunnen brengen, kunnen dergelijke gebeurtenissen noch worden gelijkgesteld aan Zelfrealisatie, noch aan de waarde van gestage innerlijke ontwikkeling onder begeleiding van een spiritueel meester. Je hoeft dus niet het gevoel te hebben dat je iets mist.

Volgens mijn (deelnemende) observatie dienen dergelijke evenementen vooral om de gelederen van de organisatie te versterken en een evangelische ijver onder de deelnemers te creëren. Dit is altijd gevaarlijk voor spirituele stabiliteit en helderziendheid. Er ontstaat vaak een fanatieke loyaliteit aan de ‘in-crowd’ onder degenen die zelfvoldaan ‘op de hoogte’ zijn, of, op zijn zachtst gezegd, het kweekt een kliekmentaliteit die de deelnemers ongeschikt lijkt te maken voor het gezelschap van anderen dan hun ‘eigen groep’ of hun Guru-bhais (‘broeders van dezelfde goeroe’).

Aan de andere kant is het oprechte ‘familiegevoel’ dat ontstaat rond een echte spirituele meester en zijn leer aantrekkelijk en hartverwarmend voor degenen die er deel van uitmaken. En waarom ook niet? Laat de misleidende speculaties over waarom ze daar zijn maar buiten beschouwing. De ervaring van satsang – oftewel het omgaan met de wijzen en de Waarheid – is een van de meest essentiële aspecten van het spirituele leven. Op voorwaarde, dat wil zeggen, dat een dergelijke betrokkenheid buitenstaanders niet uitsluit (noch hen probeert te bekeren) en je open kunt blijven staan voor de rest van de wereld, is het een waardige manier van leven.

Maar helaas! Een dergelijke ‘groupie-mentaliteit’ heeft meestal de neiging buitenstaanders te vervreemden en het vermogen van de insider om met de rest van de wereld om te gaan te verminderen. En in de op het hindoeïsme gerichte sekten kan het worden van een speciaal ‘iets’, zoals een sannyasin, een ingewijde of een swami, weliswaar kleur geven aan een verder alledaags leven, maar het leidt ook tot een versterking van het spirituele ego dat moeilijk te overwinnen is. In het geval van Osho hield hij echter vol dat hij zijn volgelingen voorzag van ego-opblazende titels en het swami-schap om hen te laten beseffen hoe belachelijk ze zijn. Velen namen de titels aan, maar begrepen de kern niet. En voor de ingewijden werden de ‘gewone stervelingen’ die geen rood of oranje droegen, vaak scheef bekeken.

Verlichting

Sluit je gerust aan bij een Guru-bhai-familie-broederschap, maar het is goed om te onthouden – zolang je in het lichaam bent – dat de wereld waarin je leeft nog steeds je huis en thuis is, en de rest van de mensheid je familie. Als je wordt aangezet om anderen te vrezen, stap er dan uit.

Te veel sekten hebben een ‘wij-en-zij’-mentaliteit gecreëerd die tot rampzalige gevolgen heeft geleid.

Wat betreft de vraag waarom anderen ervoor kiezen zich bij een bepaalde groep of sekte aan te sluiten: zijn de motieven van anderen echt jouw zaak? Laten we ons allemaal op onszelf richten. We hebben allemaal onze redenen om te doen wat we doen – of denken dat we die hebben. Toch kunnen we ook worden beïnvloed door krachten die ons begrip te boven gaan. Maar hoe dan ook, ieder van ons krijgt wat hij karmisch verdient – of hij nu geld heeft of niet. Stel dat je welgesteld was en een goeroe zou vinden die er vooral op uit is om een fortuin voor zichzelf te vergaren – denk je dan echt dat je van zo iemand verlichting zult bereiken?

Kun je mij iemand laten zien die ooit verlichting heeft bereikt door hoge vergoedingen te betalen?

Dus, waarvan denk je dat je verstoken blijft? Het is noodzakelijk om in dergelijke zaken spiritueel onderscheidingsvermogen te ontwikkelen. Je kunt de invloed van een goeroe op jezelf beter inschatten tijdens een rustig gesprek dan tijdens een ‘wham-bang, geef-me-maar-alles’-weekend dat door zijn volgelingen is bedacht.

Pas op voor de lof van toegewijden, want zij spreken met gekleurde tongen.

Deel 3 volgt volgende maand.

Ontleend aan: Sharing the Quest: Revelations of a
Maverick Mystic

Koop je exemplaar op
www.amazon.com, of, om douaneproblemen te vermijden, bestel het vanuit Spanje via:
www.amazon.es