Het Portugese Instituut voor Zee en Atmosfeer (IPMA) beschrijft het fenomeen als een luchtkolom met een opwaartse, roterende beweging die zich tot enkele honderden meters kan uitstrekken. In tegenstelling tot tornado’s, die ontstaan uit onweerssystemen, treden deze wervelwinden op heldere dagen op als gevolg van intense opwarming van de grond en een scherp temperatuurverschil met de lucht in de bovenliggende lagen.

Het visuele effect van het fenomeen kan in verband worden gebracht met de periode na de bosbrand, die op 14 augustus in het gebied rond Ventuzelos uitbrak en zich vanuit de gemeente Boticas had verspreid, waardoor honderden hulpverleners moesten worden ingezet en een groot bosgebied in vlammen opging voordat de brand onder controle kon worden gebracht.