De schilderkunst is zeker nog steeds aanwezig — en ik geloof niet dat die zal verdwijnen — maar beeldhouwkunst, installaties en performance nemen steeds meer fysieke en emotionele ruimte in op het internationale kunsttoneel.

Je staat niet langer per se voor een kunstwerk.

Je loopt erdoorheen. Eromheen. Je hoort het. Het beweegt. Het verandert. Soms wacht je tot het gebeurt.

En soms overkomt het je.

In het Belgische paviljoen verandert Miet Warlops IT NEVER SSST taal zelf in fysiek materiaal. Enorme woorden van gips worden gedragen, doorgegeven tussen performers, gesleept, gebroken en opnieuw opgebouwd terwijl muzikanten en dansers zich door de ruimte bewegen.

Terwijl ik ernaar keek, moest ik denken aan de evolutie van de taal: hoe we woorden bedenken, ze erven, ze verkeerd begrijpen, ze vernietigen en op de een of andere manier blijven zoeken naar nieuwe manieren om te communiceren.

Dit is waar performance zo krachtig wordt. Je krijgt geen uitleg over een idee.

Je ziet het idee zich ontvouwen.

Dan is er het Oostenrijkse paviljoen, waar Florentina Holzingers *Seaworld Venice* lichamelijkheid naar een ander niveau tilt.


Paviljoen van de Noordse landen — Finland, Noorwegen en Zweden. ‘How Many Angels Can Dance on the Head of a Pin?’ brengt surrealistische sculpturen en installaties van Klara Kristalova, Benjamin Orlow en Tori Wrånes samen en transformeert het paviljoen in een vreemd Noordse landschap waar menselijke, dierlijke en mythische vormen lijken te versmelten.

Water, lichamen, machines, afval en technologie versmelten tot één enorm, verontrustend systeem. En dan is er nog de monumentale klok die is gebaseerd op het vrouwelijk lichaam — een beeld dat tegelijkertijd mooi, vreemd en verontrustend is.

Het werk confronteert ons met onze relatie tot water, vervuiling, natuur en technologie, maar nodigt je niet beleefd uit om vanuit een comfortabele afstand over ecologie na te denken.

Het confronteert je ermee op een schaal die je simpelweg niet kunt negeren.

Een milieuthema dat anders misschien slechts een statistisch gegeven zou blijven, krijgt plotseling gewicht, geluid, beweging en een menselijk lichaam.

In het paviljoen van de Verenigde Staten bieden de prachtige biomorfische sculpturen van Alma Allen een ander soort fysieke ontmoeting.

Paviljoen van Venetië — NOTE PERSISTENTI (Persistent Notes), met de Italiaanse pianist en componist Dardust. Een meeslepende muzikale installatie waarin piano, geluid, trilling, water en architectuur samenkomen en de muzikale identiteit en herinnering aan Venetië omzetten in een fysieke ervaring die je kunt horen, voelen en verkennen.

Sommige rijzen zo dramatisch door de ruimtes omhoog dat het lijkt alsof ze bijna tegen het plafond duwen.

Brons. Mexicaanse onyx. Marmer. Kwartsiet. Travertijn. Walnoothout.

Deze robuuste, bijna oermateriaalachtige materialen voelen op de een of andere manier levend aan. Brons wordt bijna vloeibaar; steen lijkt zacht.

En dan geeft Japan je een baby.

Letterlijk.

In het Japanse paviljoen nodigt Ei Arakawa-Nash’s ‘Grass Babies, Moon Babies’ bezoekers uit om een van de 208 babypoppetjes door de tentoonstelling te dragen, terwijl de geluiden van de eigen tweelingbaby’s van de kunstenaar de ruimte vullen.

Je kunt zelfs de luier van je baby verschonen en een QR-code ontdekken die je naar een gedicht leidt.

Het is absurd, grappig, een beetje ongemakkelijk en onverwacht teder — een heerlijk gekke baby-ervaring.

Toch gebeurt er iets fascinerends. Mensen vertragen hun pas. Vreemden glimlachen naar elkaar. Volwassenen gedragen zich instinctief anders, simpelweg omdat ze iets dragen dat de vorm van een kind heeft.

Achter de humor gaan vragen schuil over zorg, ouderschap, verantwoordelijkheid en wat de ene generatie achterlaat voor de volgende.

Deze totaal verschillende paviljoens hebben iets belangrijks gemeen.

Ze vragen om je fysieke aanwezigheid.

Een foto kan het silhouet van Alma Allens sculptuur wel weergeven, maar niet het gewicht ervan. Een video kan de spanning van een performance die zich op enkele meters afstand van je afspeelt niet volledig weergeven.

Een installatie heeft schaal. Een sculptuur heeft gewicht. Een performance heeft tijd.

Je moet erbij zijn.

En misschien is dat wel de reden waarom, zelfs in een tijdperk waarin bijna elk kunstwerk in Venetië binnen enkele seconden op onze telefoons kan verschijnen, het belangrijker dan ooit is om te reizen om kunst persoonlijk te ervaren.

Julia Gurchenkova, MFA, is een kunstenaar, curator en visuele verhalenverteller met meer dan 15 jaar ervaring in de internationale creatieve sector. Als oprichter van AAA en speciaal correspondent voor The Portugal News onderzoekt ze hoe hedendaagse kunst zich beweegt tussen beeldhouwkunst, performance, installatie en nieuwe vormen van beleving.

Bekijk haar verslagen uit Venetië op Instagram @uolja.

Bijschrift hoofdafbeelding: het San Marcoplein na de regen.