Overal in de Giardini zijn textiel, weefwerk, borduurwerk, keramiek en handgemaakte voorwerpen opvallend prominent aanwezig.

Technieken die vroeger al te gemakkelijk werden losgekoppeld van de wereld van de ‘serieuze’ hedendaagse kunst, worden nu ingezet als verfijnde artistieke talen — die ideeën over identiteit, herinnering, ecologie, politiek en cultureel erfgoed overbrengen.

Het ambacht beleeft, zo lijkt het, een opmerkelijke tweede jeugd.

Decennialang leek de hedendaagse kunst soms vastbesloten om afstand te nemen van vakmanschap en zich te richten op het pure concept. Nu vinden beide elkaar weer.

De hand telt. Materiaal telt. Vaardigheid telt. Maar het idee telt ook.

Misschien is dit helemaal geen terugkeer naar het ambacht.

Misschien is het wel een heruitvinding ervan.

Tegelijkertijd winnen beeldhouwkunst, installaties en performance steeds meer terrein. Samen wijzen deze tendensen op iets spannends: kunst wordt weer intens fysiek.

We gaan verder dan het idee dat een kunstwerk louter een beeld is om naar te kijken.

Een kunstwerk kan iets zijn waar je in stapt, dat je hoort, aanraakt, waar je omheen loopt of dat je in de loop van de tijd ziet ontvouwen.

En ergens tussen de paviljoenen kwam ik tot een nogal persoonlijk inzicht.

Toen ik zag hoe beeldhouwkunst, installaties en performances zoveel ruimte innamen op een van ’s werelds belangrijkste evenementen voor hedendaagse kunst, besefte ik dat we bij AAA de juiste keuze hadden gemaakt door deze disciplines steeds meer in ons eigen academische programma en onze evenementen op te nemen.

We hebben precies met dit idee geëxperimenteerd: kunstonderwijs hoeft niet op te houden bij een schilderij dat aan de muur hangt.

Onze Ocean Harp brengt beeldende kunst samen met live klassieke harp en een door de oceaan geïnspireerde omgeving. All Senses Night gaat nog een stap verder en brengt kunst, muziek, sfeer, ruimte en publieksparticipatie samen.

Studenten en bezoekers worden uitgenodigd om niet alleen naar kunst te kijken, maar deze ook te beleven.

Het was heerlijk geruststellend om te zien hoe diezelfde grenzen op het internationale toneel in Venetië vervaagden.

De Biënnale bracht nog een onverwachte verbinding tot stand.

In het Japanse paviljoen geeft Ei Arakawa-Nash’s briljant excentrieke ‘Grass Babies, Moon Babies’ bezoekers babypopjes mee om door de tentoonstelling te dragen — een speelse maar verrassend emotionele verkenning van zorg en verantwoordelijkheid.

In september richten we ons bij AAA ook op Japan, waarbij we als onderdeel van ons academisch programma een Japanse boog bouwen.

Toegegeven, onze interpretatie zal aanzienlijk traditioneler zijn.

Geen gekke baby’s gepland. Tenminste, nog niet.

Achter de grap schuilt een serieus idee.

Jonge kunstenaars hebben een stevige basis nodig: tekenen, compositie, kleur, observatie en vakmanschap blijven essentieel. Maar die basis moet hen het zelfvertrouwen geven om daarna grenzen te overschrijden.

Een schilder kan denken als een beeldhouwer. Een beeldhouwer kan met geluid werken. Een keramist kan een installatie maken. Een muzikant kan deel uitmaken van een beeldend kunstwerk.

Dit is volgens mij de richting waarin het kunstonderwijs zich ontwikkelt.

De toekomst van het kunstonderwijs moet jonge kunstenaars niet alleen leren hoe ze een object moeten maken. Het moet hen leren hoe ze een ervaring kunnen creëren.

Soms brengt reizen een geheel nieuw idee met zich mee.

En soms reis je duizenden kilometers om vervolgens te ontdekken dat de richting die je al had gekozen precies goed aanvoelt.


Julia Gurchenkova, MFA, is de oprichtster van AAA, een kunstenares, curator en docent met meer dan 15 jaar ervaring in de creatieve sector en het begeleiden van honderden kunstenaars. In haar werk onderzoekt ze hoe een sterke artistieke basis kan samengaan met hedendaagse praktijk en experiment.

Volg haar kunst- en onderwijsprojecten op Instagram @uolja.

Bijschrift bij de hoofdfoto: Binnen in het Japanse paviljoen op de Biënnale van Venetië: Ei Arakawa-Nash’s wonderbaarlijk surrealistische ‘Grass Babies, Moon Babies’, waarbij bezoekers deel uitmaken van het kunstwerk door baby’s door de installatie te dragen — een van de meest speelse en onverwacht ontroerende ervaringen in de Giardini.